Skąd pochodzili dawni mieszkańcy Bieszczadów

Fala kolonizacji naszej części Karpat zaczęła się w drugiej połowie XIV wieku, a jej kulminacyjny okres przypada na XVI wiek. Ludność, która napłynęła na dzisiejsze tereny Bieszczadów, to Wołosi, którzy reprezentowali pastersko-hodowlany styl gospodarki. Badania o tej grupie osadniczej wskazują na ich rumuńsko-bałkańskie pochodzenie etniczne. Jednak dokładne określenie skąd przybyli jest ciągle zagadką dla wielu badaczy.

Zaraz po przybyciu Wołochów, w te same rejony zaczęli napływać Rusini, którzy zajmowali się głównie rolnictwem. Zastali oni Wołochów z kulturą pasterską, razem, dali początek grupie etnograficznej Bojków.

Osadnicy kierowali się zwyczajowym prawem kolonizacyjnym, tzw. prawem wołoskim. W nowolokowanych wsiach osadnikom wydzierżawiano las do wykarczowania i zwalniano ich z opłat na 20 lub więcej lat. Na czele osady stał kniaź. Zgodnie z prawem wołoskim kniaź wsi mógł postawić młyn, tartak oraz folusz do bicia sukna. Składali daniny w postaci owiec i serów. Trudne warunki górskie powodowały, że człowiek niejednokrotnie przegrywał z naturą co powodowało, że tempo zasiedleń było bardzo różne. Nie pomagały również czasy wojny – najazdy tatarskie i konflikty społeczne powodowały niekiedy wyludnianie tych terenów. Z czasem jednak krajobraz większości bieszczadzkich dolin zapełniły wioski, które stopniowo wypierały las.

Rola jaką koczujący pasterze odegrali w ukształtowaniu górali karpackich była ogromna. Wnieśli oni bowiem w Karpaty, prócz gospodarki pasterskiej: bałkańskie rasy owiec, rumuńskie i południowo-słowiańskie nazwy geograficzne oraz rumuńskie wtręty językowe. Zauważalny był wyraźny ślad ich pobytu w różnych dziedzinach kultury, zarówno materialnej, jak i społecznej czy duchowej, a w szczególności w wierzeniach i obrzędach oraz różnych dziedzinach kultury artystycznej jak muzyka, taniec, sztuka plastyczna. Wędrówki pasterzy wołoskich są źródłem i przyczyną analogii jakie zachodzą w kulturze górali karpackich i czym różnią się od mieszkańców równin.

Bojkowszczyzna obejmowała teren obecnych trzech państw (Polski, Ukrainy i Słowacji) i rozciągała się od Wysokiego Działu w Bieszczadach aż do doliny Łomnicy (dopływ Dniestru) w Gorganach. Na zachodzie graniczyli z Łemkami, na wschodzie z Hucułami.

Nie czekaj!

Odkryj Bieszczady i Beskid Niski w towarzystwie przewodnika górskiego! Skontaktuj się z nami już teraz i umów na wycieczkę.

Call Now Button